Tematska sjednica Komisije za sigurnost Parlamenta Federacije Bosne i Hercegovine o institucionalnom odgovoru na incidente i krivična djela učinjena iz mržnje i predrasuda održana je danas, a nakon sjednice usvojeni su zaključci i preporuke koji će biti proslijeđeni nadležnim institucijama.
Komisije su upozorile na neprihvatljivost nepostupanja ili neadekvatnog postupanja po prijavljenim incidentima i krivičnim djelima motivisanim mržnjom, pogrešnog kvalifikovanja incidenata, ignorisanja indikatora mržnje tokom istrage i procesuiranja, kao i izostanka pravovremene institucionalne reakcije i javne osude nasilja motivisanog predrasudama.
U zaključcima je navedeno da Komisije pozivaju Vladu Federacije BiH i Federalno ministarstvo pravde da usklade odredbe Krivičnog zakona FBiH i Zakona o krivičnom postupku sa međunarodnim standardima kada je riječ o inkriminaciji govora mržnje, odnosno narodnosne, rasne i vjerske mržnje, razdora i netrpeljivosti, kao i zaštiti prava žrtava krivičnih djela.
Također je zatraženo uspostavljanje harmonizovanog sistema evidentiranja i praćenja incidenata i krivičnih djela učinjenih iz mržnje, uz redovno javno izvještavanje i razmjenu statističkih podataka između institucija. Komisije smatraju da bi takav sistem omogućio bolje praćenje trendova, procjenu sigurnosnih rizika i kreiranje preventivnih politika.
Jedan od zaključaka odnosi se i na unapređenje zakonskog okvira za sprečavanje nasilja na sportskim priredbama u FBiH, s ciljem efikasnijeg sankcionisanja nasilja, govora mržnje i isticanja simbola koji podstiču netrpeljivost i nasilje.
Komisije su pozvale nadležne institucije da razmotre normiranje isticanja zastava, simbola i drugih obilježja koja se koriste za podsticanje mržnje, nasilja ili zastrašivanja na etničkoj, vjerskoj ili drugoj diskriminatornoj osnovi.
Poseban fokus stavljen je i na uklanjanje grafita, murala i drugih obilježja iz javnog prostora koja podstiču mržnju, netrpeljivost ili veličaju nasilje, uključujući murale posvećene osuđenim ratnim zločincima.
Komisije su pozvale Parlament Federacije BiH da pravovremeno i nepristrasno koristi raspoložive mehanizme za utvrđivanje odgovornosti za povrede etičkog kodeksa poslanika i delegata, posebno u slučajevima diskriminatornog, huškačkog i predrasudnog govora ili ponašanja.
Poslanici i delegati pozvani su da se suzdrže od retorike i postupanja kojima se podstiču netrpeljivost, diskriminacija i društvene podjele.
Među zaključcima se nalazi i poziv na kontinuirano praćenje širenja mržnje putem digitalnih platformi, kao i provođenje edukativnih aktivnosti s ciljem jačanja otpornosti građana, posebno mladih, na online govor mržnje i dezinformacije.
Komisije su zatražile i kontinuirane obuke za sudije, tužioce, policijske službenike, prosvjetne radnike, medijske radnike i sportske organizacije o krivičnim djelima učinjenim iz mržnje, zaštiti žrtava i međunarodnim standardima ljudskih prava.
U zaključcima se naglašava i važnost preventivnog rada sa djecom i mladima kroz obrazovne, sportske i kulturne aktivnosti koje promovišu toleranciju, međusobno poštovanje i nenasilnu komunikaciju.
Komisije su pozvale nosioce javnih funkcija, političke predstavnike, medije, obrazovne institucije, sportske saveze, vjerske zajednice i organizacije civilnog društva da jasno i nedvosmisleno osuđuju incidente i nasilje motivisano predrasudama, bez obzira na identitet žrtve ili počinioca.
Na kraju je zatraženo da Vlada FBiH i nadležne institucije u roku od 12 mjeseci dostave informaciju o poduzetim aktivnostima i rezultatima provođenja usvojenih zaključaka i preporuka.
