Iako je u izradi dokumenta ključnog za priznavanje bosanskohercegovačkih kvalifikacija u Evropskoj uniji učestvovala radna grupa sastavljena od kadrova koje su imenovala vlasti iz Republike Srpske, Prijedlog Okvira kvalifikacija u BiH oboren je na sjednici Vijeća ministara BiH. Protiv su glasali ministri iz RS-a Srđan Amidžić i Staša Košarac.
Time je još jednom zaustavljen proces koji direktno utiče na sudbinu hiljada stručnjaka, studenata i radnika iz Bosne i Hercegovine kojima je priznavanje diploma i kvalifikacija u zemljama EU ključni uslov za rad i dalji profesionalni razvoj.
Politika ispred struke
Ono što ovaj potez čini posebno apsurdnim jeste činjenica da su u radnoj grupi za izradu Prijedloga Okvira kvalifikacija aktivno učestvovali i stručnjaci koje su direktno delegirale institucije i vladajuće stranke iz Republike Srpske. Nakon dvije godine rada i usaglašavanja teksta koji je trebao uskladiti bosanskohercegovački obrazovni sistem sa Evropskim kvalifikacijskim okvirom, politički veto došao je u posljednjem koraku, na samoj sjednici Vijeća ministara.
Ministar finansija i trezora BiH Srđan Amidžić i ministar vanjske trgovine i ekonomskih odnosa Staša Košarac glasali su protiv ovog prijedloga, čime su dokument vratili na početak i blokirali preuzimanje obaveza prema Evropskoj uniji.
Šta gubi BiH, a šta njeni građani?
Usaglašavanje i usvajanje Okvira kvalifikacija u BiH nije samo formalnost na putu ka EU, već praktična potreba privrede i obrazovanja.
Bez usvojenog i sa EQF-om uporedivog okvira, visokoškolse diplome, ali i stručne kvalifikacije iz BiH, u zemljama Evropske unije prolaze kroz dugotrajne, skupe i često neizvjesne procese nostrifikacije.
Naši stručnjaci ostaju uskraćeni za ravnopravan tretman na evropskom tržištu rada, dok mladi gube lakši pristup evropskim univerzitetima i programima razmjene.
Kredibilitet obrazovnog sistema, strani investitori i kompanije koje posluju u BiH nemaju jasnu garanciju o standardima i nivoima znanja koje bosanskohercegovačke obrazovne ustanove nude.
Domaće kompanije koje apliciraju na EU projekte ili međunarodne tendere često moraju dokazivati kvalifikacije svojih inženjera i eksperata. Bez usvojenog Okvira, taj proces zahtijeva dodatne certifikacije i dokumentaciju.
Savremeni koncepti neformalnog obrazovanja i prekvalifikacija koji su sve popularniji u IT i tehničkim sektorima ostaju potpuno van zakonskog prepoznavanja u EU bez usaglašenog okvira.
Blokade bez stručnog obrazloženja
Dok se iz političkih krugova u Srpskoj često naglašava potreba za zaštitom entitetskih nadležnosti u oblasti obrazovanja, usaglašeni dokument je već uvažavao ustavnu strukturu i nadležnosti entiteta i kantona. Obaranje prijedloga u kojem su sami učestvovali pokazuje da su dnevno-politički interesi ponovo odnijeli pobjedu nad praktičnim potrebama građana i privrede.
Dok komšijske zemlje iz regije uveliko koriste prednosti uvezanih sistema kvalifikacija sa EU, Bosna i Hercegovina ostaje izolovani otok sa diplomama koje izvan njenih granica i dalje zahtijevaju mukotrpna dokazivanja.
Obaranje ovog dokumenta dolazi u vrijeme kada je Parlament BiH tražio od Vijeća ministara BiH reform visokog obrazovanja i uvođenja strožijih pravila akreditacije privatnih univerziteta u čijem radu i osnivanju učestvuju brojni zvaničnici Republike Srpske.
Srđanu Amidžiću uputili smo pitanja zbog čega nisu glasali za ovaj dokument, ali odgovor do zaključenja teksta nije stigao.
